Baccala: kulinarna tradycja Kalabrii i jej fascynująca historia

Baccala, czyli suszona i solona ryba, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych składników kuchni południowowłoskiej, a szczególnie popularna w Kalabrii. Choć może się wydawać, że to danie o wyjątkowo prostym składzie, jego historia, sposób przyrządzania i szerokie zastosowanie w kulinariach stanowią prawdziwą podróż przez czas i tradycję. 

W tym artykule przyjrzymy się bliżej, czym jest Baccala, jak ją przyrządzać, a także podzielimy się kilkoma ciekawostkami z jej historii i podróży po świecie.

Skąd wzięła się Baccala w Kalabrii?

Baccala, czyli suszona i solona ryba, ma korzenie w tradycji rybackiej. Jej historia sięga czasów średniowiecza, kiedy to ryby stanowiły jedno z najważniejszych źródeł białka w diecie ludzi żyjących nad brzegami mórz. Wyraz „Baccala” pochodzi od łacińskiego słowa „baculum”, które oznacza kij. To słowo jest związane z techniką przechowywania ryb, które w przeszłości suszono i wieszano na kijach, by mogły schnąć na wietrze. 

Baccala - suszony solony dorsz, Golden Park Ranch

Była to bardzo skuteczna metoda, która pozwalała na długoterminowe przechowywanie ryb bez konieczności chłodzenia.

Wyzwania w przechowywaniu żywności

W średniowieczu, zanim wynaleziono nowoczesne metody przechowywania żywności, takie jak chłodnie czy lodówki, ludzie musieli polegać na naturalnych metodach konserwacji. Ryby, będące głównym składnikiem diety ludów nadmorskich, nie mogły być przechowywane w świeżej formie przez długie okresy czasu, zwłaszcza w gorących miesiącach letnich. Bez odpowiednich metod chłodzenia, ryby szybko się psuły. Aby temu zapobiec, zaczęto je solić, suszyć i wędzić, co pozwalało na ich przechowywanie przez długie tygodnie, a nawet miesiące.

Solenie i suszenie były najstarszymi i najbardziej powszechnymi metodami konserwacji ryb, szczególnie w krajach o długich wybrzeżach, takich jak: 

  • Włochy, 
  • Norwegia, 
  • Portugalia, 
  • Hiszpania, 
  • Islandia,
  • Kanada. 

Rybacy, którzy spędzali długie miesiące na morzu, zabierali ze sobą zapasy solonego dorsza – Baccala – jako niezawodne źródło pożywienia, które mogło wytrzymać trudne warunki na pokładzie statku.

Przechowywanie ryby – dlaczego akurat solenie i suszenie?

Solenie i suszenie ryb miało kilka kluczowych zalet. 

Po pierwsze, solenie działało jak konserwant, ponieważ sól wyciągała wilgoć z ryby, hamując rozwój bakterii i pleśni, które powodowały jej psucie. Po drugie, suszenie ryb na powietrzu sprawiało, że ryba stawała się lekka i łatwa do transportu, co było szczególnie ważne w czasach, kiedy podróże morskie trwały miesiącami. Dzięki tej technice ryby mogły być przechowywane w suchych, chłodnych pomieszczeniach przez długi czas, nie tracąc przy tym swoich wartości odżywczych.

Kolejną zaletą solenia i suszenia było to, że była to metoda niedroga, dostępna dla większości rybaków, a także łatwa do wdrożenia, nawet w domowych warunkach. Był to sposób na zapewnienie żywności w okresach, kiedy dostęp do świeżych ryb był niemożliwy, na przykład zimą, w czasie długich zimowych miesięcy lub w czasie podróży morskich.

W Kalabrii, jak i w wielu innych regionach Włoch, Baccala stała się podstawą diety, szczególnie w okresach postów, kiedy ryby były jednym z nielicznych źródeł białka. Kalabria, z jej długą linią brzegową, miała doskonałe warunki do rybołówstwa, a dorsz stał się jednym z najważniejszych produktów morza. Z czasem metoda solenia ryb przyjęła się jako sposób na ich konserwowanie na długie miesiące. 

Dzięki tej metodzie, Baccala stała się jednym z fundamentów kulinarnych regionu.

Jak przyrządza się Baccala?

Przygotowanie Baccala jest procesem wymagającym cierpliwości i staranności. Przede wszystkim należy pamiętać, że Baccala przed spożyciem musi być odpowiednio odsolona, ponieważ w tradycyjny sposób jest konserwowana solą. Proces ten polega na moczeniu ryby przez kilka dni, w zależności od jej grubości i intensywności soli.

Kroki przygotowania Baccala:

  1. Odsalanie: Baccala, czyli solony dorsz, wymaga kilku dni moczenia w zimnej wodzie, zmieniając ją co kilka godzin. Dzięki temu nadmiar soli zostaje usunięty, a ryba staje się gotowa do dalszej obróbki.

  2. Gotowanie: Po odsoleniu, Baccala można gotować na wiele sposobów. Tradycyjnie rybę gotuje się w prosty sposób – w wodzie z dodatkiem czosnku, oliwy z oliwek, soli i ziół. Istnieje także wiele innych wariacji, takich jak duszenie w sosach pomidorowych, smażenie lub pieczenie.

  3. Podawanie: Baccala jest często podawana z prostymi dodatkami, takimi jak ziemniaki, kapary, oliwki, pomidory, oraz przyprawami charakterystycznymi dla kuchni kalabryjskiej, jak oregano czy pietruszka. Wiele przepisów uwzględnia także gotowanie ryby w towarzystwie innych owoców morza.

Baccala jest również popularna jako składnik dań przygotowywanych na różne święta i ważne wydarzenia w kalabryjskiej tradycji, w tym Boże Narodzenie, Wielki Piątek czy inne religijne święta, kiedy spożywanie mięsa jest zabronione.

Ciekawostki o Baccala

  1. Baccala w innych krajach: Chociaż Baccala kojarzy się przede wszystkim z Włochami, jej popularność rozciąga się również na inne regiony świata. W Portugalii, Hiszpanii, Norwegii i na Islandii istnieją tradycje przygotowywania podobnych potraw z solonego dorsza, znanych pod różnymi nazwami, jak „bacalhau” w Portugalii czy „klippfisk” w Norwegii.

  2. Baccala a dieta postna: W kalabryjskiej tradycji Baccala ma szczególne znaczenie w okresie postu, zwłaszcza w Adwencie i Wielkim Poście, kiedy ryby stanowiły jedyny dostępny produkt białkowy, a jedzenie mięsa było zabronione przez Kościół.

  3. Baccala a kuchnia nowoczesna: Współczesne podejście do Baccala często łączy tradycję z nowoczesnymi technikami kulinarnymi. W kuchni fusion Baccala bywa podawana w formie ceviche, w towarzystwie świeżych warzyw, oliwy truflowej lub w formie musów i past.

Ostatni etap odsalania Baccala w Golden Park Ranch

Golden Park Ranch - Orsomarso - Baccala


Warto również wspomnieć, że w Golden Park Ranch obecnie znajdujemy się na ostatnim etapie odsalania Baccala. Po kilku dniach moczenia ryba została odpowiednio przygotowana, by móc trafić na talerze gości. W Golden Park Ranch dbamy o to, aby każda ryba była najwyższej jakości, zachowując przy tym tradycyjne metody odsalania, które zapewniają wyśmienity smak i aromat. Prace nad przygotowaniem Baccala to proces pełen pasji, który pozwala na zachowanie oryginalnego charakteru tej ryby, łącząc go z nowoczesnym podejściem do kulinariów.

Baccala to nie tylko solona ryba – to symbol kalabryjskiej tradycji, historii i kulinarnych doświadczeń. 

Proces przygotowywania tej potrawy wymaga cierpliwości, ale efekt końcowy z pewnością wynagradza wysiłek. Z historii Baccala możemy wyciągnąć wiele interesujących wątków, od jej znaczenia w życiu rybaków, przez kulturę postną, aż po współczesne wariacje kulinarne. Golden Park Ranch, będąc na ostatnim etapie odsalania tej wyjątkowej ryby, kontynuuje dbałość o najwyższą jakość produktu, by móc z dumą podać ją gościom w autentyczny sposób.

GOLDEN PARK RANCH - FACEBOOK - POLUB NASZĄ STRONĘ 

Komentarze